expertise

Patiëntenparticipatie en inwonerparticipatie

Hoe kunnen we patiënten het best betrekken bij het ontwikkelen en implementeren van persoonsgerichte zorg? Veel eerstelijnszorgorganisaties stellen zichzelf deze vraag. En ook gemeenten willen de behoeften van hun inwoners werkelijk centraal kunnen stellen. Dat vraagt om moderne vormen van respectievelijk patiëntenparticipatie en inwonersparticipatie. Reos adviseert zorgorganisaties en gemeenten. Vanuit een onafhankelijke rol en met kennis van het speelveld.

Hoe aanpakken? 
Het lijkt heel logisch om patiënten en inwoners te betrekken bij het ontwikkelen van goede zorg en ondersteuning. Er zijn veel voorbeelden van panels en klankbordgroepen. Doorgaans gaat het om een vaste groep mensen die zich buigt over allerlei vraagstukken. Dat heeft als nadeel dat deze mensen misschien niet de juiste personen zijn om te praten over het specifieke thema. Het gebeurt maar weinig dat patiënten en inwoners als gelijkwaardige partners worden betrokken bij zorgvernieuwing. 

Wat leeft er onder patiënten en inwoners?
Wilt u werk maken van persoonsgerichte zorg en ondersteuning, dan moet u weten wat er leeft onder patiënten of inwoners. Wat is voor hen belangrijk? Waar lopen ze tegenaan? En hoe kan het volgens hen beter? Het beste is, om hen dat zelf te vragen. Daar zijn diverse methodieken voor. 

Welke methodiek voor u het meest geschikt is, hangt af van de vraag die centraal staat. Wilt u nieuwe ideeën opdoen? Kies dan bijvoorbeeld voor een focusgroep, een patient journey of het raadplegen van een cliëntenraad. Wilt u meer inzicht in ervaringen van inwoners of patiënten? Houd dan een spiegelgesprek, een wachtkamerinterview of een cliëntenpanel. Of vraag cliënten hun ervaringen te visualiseren, met bijvoorbeeld foto’s, film of schilderijen.

Wilt u meer inzicht in de wensen en behoeften van cliënten? Kies dan bijvoorbeeld voor co-creatie (waarbij u elkaars beleving en perspectief gaat begrijpen) of een schouw (waarbij u samen het zorgproces doorloopt en de cliënt knelpunten aangeeft). De Keuzehulp helpt om uw aanbod goed te laten aansluiten op de individuele wensen. Hiermee kan de cliënt zich voorbereiden op het gesprek.

Klankbordgroep, zorgvuldig samengesteld 
Ook Zorggroep Krimpen wilde hun patiënten betrekken bij het ontwikkelen en implementeren van persoonsgerichte zorg. Op advies van Reos koos deze organisatie voor het inzetten van een patiënten-klankbordgroep voor dit specifieke thema. Reos adviseerde Zorggroep Krimpen om goed te bedenken aan welke eisen de leden van de klantbord moesten voldoen. Zo was het een eis dat zij in een bepaalde mate abstract konden denken. Immers, als je geen zorgverlener bent, is persoonsgerichte zorg geen eenvoudig onderwerp. 

Patient journey
Een andere goede methode om de wensen en behoeften in kaart te brengen is de patient journey. De patiënt journey kun je het beste omschrijven als een cyclisch proces: van de wens om zorg en ondersteuning te verbeteren naar vragen aan patiënten hoe zij dit ervaren en wat zij belangrijk vinden. Om vervolgens te verbeteren en weer het gesprek aan te gaan met de patiënt. Zo kun je continu verbeteren en zorg en welzijn beter afstemmen. 



De meerwaarde van Reos 
Reos adviseert zorgorganisaties en gemeenten over het slimmer organiseren van zorg en ondersteuning. Patiënt- en inwonersparticipatie zijn daarvoor heel belangrijk. We begeleiden bij het inrichten van een klankbordgroep en adviseren over de samenstelling van deze gespreksbegeleider. Ook begeleiden we bij het organiseren, ordenen en groeperen van een patient journey. Zo nodig zetten we andere methodieken van patiënten- of inwonersparticipatie in.

Het doel van onze inzet? Dat de stem van uw patiënten of inwoners wordt meegenomen en meegewogen in de geleverde zorg en ondersteuning én in het onderliggende beleid. En uiteindelijk: dat de zorg en ondersteuning beter aansluiten bij hun wensen en behoeften. Dat laatste vraag ook om een goede samenhang tussen de zorg en ondersteuning door (zorg)organisaties en gemeente.


Voorbeelden uit de praktijk
Reos is onder meer betrokken bij:

Alphens ketenoverleg
Het Alphens Keten Overleg is een samenwerkingsverband van organisaties uit zorg en welzijn en de gemeente Alphen aan den Rijn. Het doel is om integraal te kijken naar de zorg en ondersteuning rondom een oudere. In opdracht van het Alphens Keten Overleg begeleidde Reos een patient journey in de ouderenzorg. Reos hield voorgesprekken met ouderen, waarna de projectgroep een bijeenkomst voorbereidde. Tijdens de bijeenkomst vertelden ouders aan professionals hun verhaal.

Lees meer over de casus van het Alphens Keten Overleg

Zorggroep Krimpen
Zorggroep Krimpen is een coöperatie van eerstelijns zorgaanbieders in Krimpen aan den IJssel. Deze organisatie implementeert persoonsgerichte zorg. Hiertoe wilde de zorggroep de patiëntervaringen meten. Dit door patiënten na het consult een korte vragenlijst te laten invullen. Reos begeleidde de patiëntenklankbordgroep die de vragen heeft opgesteld.

Lees meer over de casus van Zorggroep Krimpen

Regio Organisatie Amstelland 
Reos organiseerde en begeleidde een inwonersbijeenkomst waarin werd gevraagd hoe zij de zorg  en ondersteuning in de regio ervaren en hoe dit het liefst in de toekkomst zouden zien.  De input van de inwoners wordt gebruikt voor de ontwikkeling voor het maken van beleid.  

Cliëntenpanel bij Gezondheidscentrum in Gouda
‘Hoe weten wij wat wijkbewoners willen?’ Die vraag legde Gezondheidscentrum Korte Akkeren in Gouda neer bij Reos. Dit met het oog op de ambitie om integrale, vraaggerichte zorg te bieden aan de wijkbewoners. Uit de diverse opties die Reos adviseerde, koos het GZC Korte Akkeren ervoor een cliëntenpanel te organiseren. Reos en het GZC trokken samen op bij het uitnodigen van de deelnemers, het opzetten van een programma en het bespreken van de resultaten. Ook verzorgde Reos de gespreksleiding. 

Wat kunnen we voor ú betekenen?
Wilt u ook uw patiënten of inwoners betrekken bij het beleid van uw gezondheidscentrum, zorggroep of gemeente? Of hoort u graag van patiënten met een chronische ziekte hoe zij omgaan met het pakken van eigen regie? Organiseer dan een goede klankbordgroep. Reos denkt graag met u mee over de organisatie en uitvoering. En over het juiste profiel van de deelnemers. We adviseren op strategisch en tactisch niveau.

Neem voor meer informatie contact op met project adviseur Judith Ruijs 06 184 255 44 of programma adviseur Conny Moons 06 184 261 27.
 

Netwerkkaart

Op de Netwerkkaart vindt u de beroepsnetwerken en themanetwerken uit de eerstelijnszorg in Amstelland Haarlemmermeer, Midden-Holland en Zuid-Holland Noord. In een later stadium voegen we ook andere typen netwerken toe.

Een krachtenbundeling van zorgprofessionals is een voorwaarde om samenhangende zorg te organiseren. Adviseurs van Reos begeleiden vele van deze netwerken.

Wilt u dat uw netwerk ook gevonden wordt door andere (zorg)professionals? U kunt uw regionale netwerk aanmelden voor deze kaart. Stuur een e-mail aan Marieke van Schie, aanspreekpunt netwerkvorming.

Top